Vanaf nu iedere week Column in Primo Tv Magazine

Al van in de oudheid en tot op de dag van vandaag weet de mens handig gebruik te maken van kruiden, een van de mooiste geschenken van de natuur. Het is van alle culturen en gelukkig zijn er mensen die al die eeuwenoude kennis niet verloren laten gaan. Zoals kruidenspecialiste en aromatherapeute Creosa Govaers, die vanaf deze week onze nieuwe kruidendame wordt.

Creosa Govaers is al jaren bezig met kruiden. Ze leverde boeiende boeken af, ‘Koken met kruiden(extracten), dat genomineerd werd als beste Single Subject Book van The Gourmand Awards, en ‘Creatief met kruiden en essentiële oliën’, waarin Creosa uitlegt hoe je kruiden en essentiële oliën kunt gebruiken om je leefomgeving aangenamer te maken maar ook hoe je die natuurlijke producten kunt aanwenden om je eigen creaties samen te stellen.

Nu staat er een derde boek aan te komen, ‘De natuur als medicijn’, met kruidenremedies voor allerlei alledaagse kwaaltjes.

Creosa leerde de basis van haar kruidenkennis van haar vader en grootmoeder die er een grote tuin op nahield en haar kleindochter heel wat bijbracht over bloemen en de toepassing van kruiden. Ze verzamelde boeken over het onderwerp. Later zou ze, geïnspireerd door die kruideninteresse, mensen af en toe raad geven over het toepassen van kruidenremedies, maar het was heus niet haar bedoeling om daar iets meer mee te doen. Tot het leven zelf haar in die richting dwong.

Je had immers gekozen voor een heel andere carrière.

Creosa Govaers: Ja, en wel iets wat met kruiden niets had te maken. Met mijn eerste man baatte ik een bakkerij en een chocolaterie uit. Dat ging goed, maar met het huwelijk ging het minder goed. We groeiden uit elkaar en zoals dat bij zovelen gebeurt, moesten we de knoop doorhakken. Hoe pijnlijk dat ook was. Ik ben echter niet iemand die bij de pakken blijft zitten. Dus zette ik de beide zaken verder, werkte ik tot 90 uur per week, tot ik fysiek onderdoor ging. Mijn lichaam liet het afweten en ik werd pijnpatiënt. Wekelijks ging ik drie keer bij de pijndokter die me dan inspuitingen met morfine gaf. Een moeilijke situatie, maar alles om toch maar te blijven functioneren. Ik kreeg ook nog af te rekenen met een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Maar toch bleef ik over de schreef gaan, want ik had altijd gezond geleefd, mij kon toch niets overkomen? Hoezeer ik me ook verzette tegen overgave, de situatie werd onhoudbaar, zoveel werd me duidelijk. De dokter liet het op de duur trouwens niet bij een verbale waarschuwing. Hij schreef een brief waarin hij me letterlijk opdroeg te stoppen met werken. Ik werd omwille van medische redenen verplicht mijn zaken te sluiten. Een overnemer werd niet gevonden. Ik zat in zak en as, want ik had financiële verplichtingen, de ziekteverzekering voor zelfstandigen stelde niets voor en ik had geen enkel alternatief. Dat liet mijn toestand eenvoudigweg niet toe. Al wat ik nog kon doen, was slapen en de pijn verbijten. Mijn financiële reserves smolten als sneeuw voor de zon. Ik zat ook emotioneel en fysiek aan de grond. Het enige waar ik nog kon op terugvallen, was mijn verzameling kruidenboeken. Tussen het slapen in begon ik die te lezen en, op de duur met succes, enkele van die kruidenremedies op mijzelf toe te passen. Zo, beetje bij beetje, kroop ik uit het donkere gat. Gaandeweg kwamen steeds meer mensen me opzoeken voor massages en remedies. Ik werd uitgenodigd voor workshops en begon opleidingen te organiseren voor zorgverstrekkers, apothekers, kinesisten en dokters. Ooit had ik ervan gedroomd om iets meer te doen met mijn kruidenkennis, als ik ooit met pensioen zou gaan. Je kunt dus wel zeggen dat het leven mij in mijn tweede carrière heeft gedwongen.

Je bent ook aromatherapeute. Wat houdt dat precies in?

Dat is werken met essentiële oliën, het gecontroleerde gebruik van plantengeurstoffen om het algemene welzijn en de gezondheid van een persoon te behouden en/of te verbeteren. Aromatherapie staat voor een behandeling met geuren en is een holistische therapie waarbij zowel de lichaam als de geest worden behandeld. Daarbij vertrekken we bij een zoektocht naar de oorzaak van een ziekte of een kwaal. Bij de behandeling maken we gebruik van essentiële oliën, extracten van planten en kruiden, die middels verschillende technieken, zoals de enfleuragetechniek, persing of destillatie, kunnen worden bekomen. In ‘Koken met kruiden’, mijn eerste boek, vind je daarover alle informatie. Het product dat je daardoor bekomt, kan tot duizend keer krachtiger en actiever zijn dan het gewone kruid en door zelfs maar een beperkt aantal druppeltjes toe te voegen aan water of thee, kan je al een sterk effect bekomen. En soms is zo’n daadkrachtiger aanpak nodig, want pakweg een pijnpatiënt zal weinig baat hebben bij bijvoorbeeld klassieke kamillethee, die niet sterk genoeg is. Niet voor niets gebruiken apothekers essentiële oliën dikwijls als basis voor het ontwikkelen van synthetische producten. Zo’n oliën zijn trouwens multi-inzetbaar. Je kunt bijvoorbeeld je eigen dagcrèmes of spierlotions maken, je kunt het gebruiken om meer en vooral een subtielere smaak te geven aan gerechten of om jezelf te trakteren op een lekker geurtje. Veel oliën hebben een antibacteriële werking en kan je gebruiken tegen bijvoorbeeld bijen- of wespensteken of brandwonden. Lavendel kan je als enige essentiële olie puur op de huid gebruiken. Hoewel je uiteraard rekening moet houden met contra-indicaties. Kurkuma bijvoorbeeld, te gebruiken tegen ontstekingen, darm- en maagklachten en het voorkomen van bepaalde kankers, kan je niet combineren met het gebruik van bloedverdunners.

In je boek ‘Creatief met kruiden en essentiële oliën’ leg je uit hoe men zijn eigen hygiënische producten en zelfs waspoeder kan maken.

Ik kan dat iedereen enkel maar aanraden. We gebruiken veel teveel synthetische producten, zoals shampoos, deodoranten en waspoeders, producten die niet enkel heel schadelijk zijn voor het milieu maar ook voor de mens. Aandoeningen als reuma, Parkinson en zelfs vroeg-dementie worden in verband gebracht met teveel schadelijke chemische producten in ons leefmilieu en er zijn de jongste jaren steeds meer mensen die een overgevoeligheid ontwikkelen voor allerlei chemische en synthetische producten. Terwijl er zo’n prachtige natuurlijke alternatieven zijn die bovendien even goed, zo niet beter werken. Mijn waspoeder bijvoorbeeld koop ik niet meer kant en klaar in de winkel, maar maak ik zelf. Dat vraagt weinig tijd en de resultaten zijn opzienbarend goed. Mijn was geurt beter en de kledij veroorzaakt geen huidirritatie. Bovendien is het beter voor de wasmachine dan industriële wasproducten. Ook hoe je dat wasproduct moet maken, kan je leren uit ‘Creatief met kruiden en essentiële oliën’. De veelzijdigheid van kruiden en essentiële oliën kan echt niet voldoende benadrukt worden. Je kunt ze zelfs in de keuken gebruiken. Bovendien zijn alle recepten die ik in mijn boeken geef, eenvoudig te bereiden en kan je alle benodigde producten overal vinden.

Voor welke problemen doen mensen het meest beroep op je?

Een grote constante zijn slaapproblemen, vooral moeilijk inslapen. Wellicht een gevolg van de tijdsgeest. We worden zo intens en voortdurend met allerlei prikkels bestookt, dat onze geest het steeds moeilijker krijgt om af te haken en tot rust te komen. Daarvoor ontwikkelde ik een speciale voetenolie dat op tal van punten werkt, zoals ontspannen, angsten en piekeren en het verwijderen van afvalstoffen, al gaat het geenszins om detoxpreparaten. Ik help ook pijnpatiënten, mensen die last hebben van jicht, reuma, maag en darmen, kinderen die concentratieproblemen hebben, slecht slapen of angstig zijn. Niet zelden gebeurt dat in overleg met de huisarts, mensen voor wie ik overigens het grootste respect heb, maar van wie tegenwoordig al teveel wordt verwacht. In mijn nieuwe boek dat deze maand verschijnt, ga ik trouwens dieper in op het medicinale aspect van kruiden, met belangrijke hoofdstukken rond hoofdpijn, slapeloosheid of zelfs zoiets als de ziekte van Crohn. Dikwijls heeft zo’n kruiden- of oliënbehandeling niet enkel een invloed op het fysieke aspect, maar ook op de psyche. Het helpt dikwijls mensen beslissingen te nemen die ze al te lang hebben uitgesteld of eindelijk problemen aan te pakken die ze al jaren laten aanslepen. Soms zijn aandoeningen daarvan trouwens het directe gevolg. De essentiële olie van cypres is daar een goed voorbeeld van, terwijl je het evengoed kunt gebruiken tegen zweetvoeten. Ik ken een man die het daarvoor gebruikte en zich zoveel beter voelde, dat hij ook iets deed wat hij al zolang had willen doen, namelijk van werk veranderen. Toeval? (lacht) Niet als je het keer op keer op keer ziet gebeuren. Dan is er toch wel iets anders aan de hand. Ik geef trouwens ook opleidingen in de zorgsector, in de psychiatrie, in de palliatieve zorgen, bij jongeren met problemen, ik zie en hoor uit eerste hand hoe efficiënt een kruiden- en oliënaanpak kan zijn. Ik ken een rusthuis waar men in de inkomhall essentiële olie van cypres verdampt. Sindsdien ervaart men dat nieuwe bewoners veel minder angstig zijn en zich makkelijker aan hun nieuwe thuis aanpassen. Het maakt de sfeer bij die ingang ook luchtiger en minder zwaarmoedig. Er zijn ook veel ziekenhuizen die deze techniek toepassen, dikwijls met oliën van lavendel. Op kinderafdelingen gebruikt men soms oliën van mandarijnen en sinaasappelen, geuren die op kinderen het effect hebben van troostende snoep, waardoor ze minder angstig zijn. Lavendel is trouwens heel veelzijdig. Mensen worden er rustiger van, maar het is ook bacteriedodend en je kunt het zowel innemen als smeren. Wintergreen is een goede vervanger van zachte pijnstillers. Tien druppels hebben hetzelfde effect als 21 aspirines, maar zonder de negatieve bijwerkingen. (glimlacht) Misschien is het beste bewijs wel dat ik zelf nog amper ziek ben. En als ik al eens iets voel opkomen, wordt dat zo bedwongen.

Wat mogen we verwachten van de kruidenrubriek die je deze week in dit blad start?

Ik wil mensen de wondere wereld van kruiden en essentiële oliën doen ontdekken, handige tips geven en er vooral op wijzen dat kruiden en essentiële oliën ons leven zoveel aangenamer en plezanter kunnen maken. Dat je het een onderdeel van je leefpatroon kunt maken en dat dit je leven zal verrijken. Maar ik sta ook open voor de inbreng van lezers. Wie vragen heeft, mag die altijd stellen.

Tekst: Dominique Trachet

info

Creosa Govaers start deze week een nieuwe kruidenrubriek in dit blad.

Het nieuwe boek van Creosa Govaers, ‘De natuur als medicijn’, ligt vanaf deze maand in de winkel. Het boek wordt op donderdag 27 september vanaf 20 uur voorgesteld in de bibliotheek van Diepenbeek, Marktplein 24A. Plaatsen reserveren is aanbevolen. Dat kan op nr 011/49.19.00 of via de website

https://www.diepenbeek.be/activiteiten